محرم باغزندان

هرساله با فرا رسیدن ایام عزاداری سالار شهیدان، محله باغزندان رخت سیاه بر تن می پوشد و مردم محله به سوگواری می پردازند.

دسته های سینه زنی، دسته محتشم، نخل باغزندان، روضه های فراوان در مساجد و خانه ها، دسته های باشکوه عزاداری در شب و روز عاشورا و بعضی از اشعار و مداحی های زیبای سنتی از ویژگی های بارز این ایام در باغزندان است.


دسته های سینه زنی از روز سوم محرم در کوچه ها و خیابان ها راه می افتد و هر در هر روز به تعدادی خانه که علم دارند می روند. در آنجا یکی از مادحین اهل بین علیهم السلام به ذکر مصیبت می پردازد.

دسته ها تا روز عاشورا هرروز شلوغ تر می شود.

شب تاسوعا بعد از تمام شدن مراسم عزاداری در مساجد، دسته باغزندان به محله قلعه حاجی می رود و در تکیه مسجد آنجا سینه می زنند.

شب عاشورا در همان زمان دسته قلعه حاجی به باغزندان می آید و همراه با دسته های سینه زنی باغزندان که در تکیه بالا و تکیه پایین سینه می زدند، همگی به سوی نخل باغزندان که در چنین شبی سیاه پوش می شود می روند و پای نخل سینه زنی پرشور و با عظمتی برپا می شود.

روز عاشورا دسته های سینه زنی و زنجیرزنی از محله های اطراف به باغزندان می آیند و همگی به سوی نخل باغزندان و گلزار شهدا حرکت می کنند. نخل باغزندان در میان خیل انبوه عزاداران، بر دوش ها حمل می شود و به سوی گلزار شهدا حرکت می نماید…

روز یازدهم دسته سینه زنی باغزندان در مراسم تجمع هیئات عزاداری شهرستان که در خیابان آبشار برگراز می گردد شرکت می کنند. ابتدا به تکیه زنجیری می روند و در بر دوش گرفتن نخل شاهرود کمک می نمایند و نخل را تا جلوی استادیوم تختی حمل می کنند. در آنجا پس از ذکر مصیبت ملا ابوالفضل عامریان نوحه سنتی طوطی شکر را می خواند و مردم سینه می زنند. این نوحه حدیث کسا را به زبان شعر درآورده است و بسیار شیرین می باشد و بخاطر شأن والا و خواصی که حدیث شریف کسا دارد همه ساله خوانده می شود.

 

 

 


نخل باغزندان در شب عاشورا سیاه پوش می شود و مردم پای آن سینه می زنند و ظهر عاشورا همراه با سینه زنی آنرا به عنوان نماد تابوت امام حسین علیه السلام که پیکر پاکش سه روز روی خاک ماند و کسی نبود او را دفن کند بر دوش حمل می کنند و به گلزار شهدا می برند و با اقتدا به نماز آن حضرت در بیابان کربلا، نماز ظهر و عصر را در همان مکان در زیر آسمان اقامه می نمایند.

 

 


سینه زنی باغزندان سه ضرب است. سینه زن ها با دست راست به سینه می زنند و با دست چپ کمربند نفر کناری را نگه می دارند تا دسته پیوسته باشد.  به خاطر نحوه خاص قدم برداشتن که با سبک مداحی هماهنگ می باشد، کسانی که برای اولین بار در این دسته سینه می زنند دچار مشکل می شوند.

پا گرفتن در سینه زنی باغزندان: همان طور که اشاره شد سینه زنی باغزندان سه ضرب است. در سینه زنی باغزندان، هنگامی که دست راست در جای خالی بین سه ضرب بالا می رود پای راست را جلو می گذارند، سپس همزمان با ضرب اول سینه زنی، پای چپ را جلو می آورند و کنار پای راست می گذارند، همگام با ضرب دوم سینه زنی پای چپ را به عقب برمی گردانند، سپس همگام با ضرب سوم سینه زنی پای راست را عقب می آورند و کنار پای چپ می گذارند. این روند در تمام مدت سینه زنی ادامه دارد. ناگفته نماند که مردم باغزندان از کودکی که در دسته جات عزاداری شرکت می کنند، این سینه زنی را می آموزند و با شروع شدن نوحه توسط مداح، همه دسته به سرعت خود را با سبک سینه زنی هماهنگ می نمایند.


دسته محتشم دسته ای است که جلوی دسته سینه زنی حرکت می کند. نام این دسته بخاطر اشعاری که از مرحوم محتشم کاشانی در آن خوانده می شود گرفته شده است. در این دسته علما و پیرغلامان و افرادی که به هر دلیلی در دسته سینه زنی شرکت نکردند، حضور می یابند. ابتدا گروهی از بزرگترها که اشعار محتشم را یاد دارند یک بیت را با سبک خاصی می خوانند، سپس بقیه جمعیت در جواب می خواند:

ای داد از این عزا، بیداد از این عزا، فریاد وامصیب، و دو صد داد از این عزا

عکس و فیلم هایی از دسته محتشم را اینجا ببینید

نخل باغزندان